BLOG
WYWIAD BIAŁY, SZARY I CZARNY – ZDOBYWANIE INFORMACJI PRZEZ DETEKTYWA

Detektyw to jeden z tych zawodów, które wzbudzają naprawdę ogromne emocje. Wykonywać mogą go tylko określone osoby, który nie tylko posiadają stosowną wiedzę i umiejętności, ale również są dokładne, cierpliwe i opanowane. Detektywowi powierzamy swoje zarówno prywatne, jak i zawodowe sprawy.

Praca detektywa zawsze  opiera się na zdobywaniu informacji. Niektóre z nich mogą być wykorzystywane później w sądzie, inne mają tylko znaczenie osobiste. Bez względu na to, jaki rodzaj informacji musi zdobyć detektyw, opiera się on w swojej pracy na przeprowadzeniu wywiadu. Stosowany przez detektywa wywiad można podzielić na biały, czarny oraz szary. Odznaczają się one odmiennymi cechami. Nieco inaczej wygląda w ich przypadku również zgodność z obowiązującym w Polsce prawem.

Wywiad biały
Jest to metoda w stu procentach zgodna z przepisami prawa, które obowiązują na terenie naszego kraju. Stawiając na taki wywiad, detektyw korzysta z tych źródeł, które mają charakter ogólnodostępny. Aby zdobyć informację, osoba wykonująca zawód detektywa korzysta z rejestrów lub kontaktuje się z odpowiednimi instytucjami. Wszystko odbywa się więc w majestacie prawa. W efekcie informacje, które udało się zdobyć detektywowi mogą zostać wykorzystane w sądzie. Są wiarygodnym materiałem dowodowym. Do najczęściej wykorzystywanych źródeł wywiadu białego zalicza się:
–    media: prasę, radio i telewizję;
–    Internet – obecnie detektywi naprawdę bardzo często bazują na tym, co można znaleźć w sieci. Głównie chodzi o rozmaite serwisy społecznościowe, które w ostatnim czasie stały się skarbnicą wiedzy;
– rejestry o charakterze państwowym – chodzi tu przede wszystkim o Krajowy Rejestr Sądowy, Księgi Wieczyste, rejestry pojazdów oraz Ewidencję Działalności Gospodarczej. Rejestry te są ogólnodostępne i każdy zainteresowany ma do nich wgląd;
– źródła informacji politycznej – zalicza się tutaj między innymi Instytut Pamięci Narodowej (IPN), archiwa zarówno Sejmu, jak i Senatu, a także Rejestry Partii Politycznych. Tego rodzaju informacje rzadko mają jednak zastosowanie w przypadku na przykład spraw rozwodowych.
Wywiad biały nie wiąże się z naruszaniem prawa w żadnym stopniu. Zdobyte przez detektywa informacje można więc bez żadnych obaw wykorzystać.
Wywiad szary
To dość specyficzny rodzaj wywiadu. Stanowi on bowiem połączenie opisanego powyżej wywiadu białego ze źródłami i metodami, które nie do końca są legalne. Po wywiad tego rodzaju detektywi sięgają najczęściej wtedy, kiedy pracują nad bardzo trudną sprawą. Wywiad szary to rozmaite metody, do których zalicza się między innymi:
–    analizę kryminalną;
–    pomoc osób trzecich;
–    obserwacja miejsc oraz osób;
–    wnikanie w określone środowisko.
Jeśli chodzi o analizę kryminalną, to są to wszystkie metody zarezerwowane dla profesjonalnych i państwowych służb śledczych. Detektyw może więc zlecić na przykład zbadanie odcisków palców czy analizę śladów DNA. Trzeba jednak pamiętać, że są to metody drogie i w związku z tym sięga się po nie rzadko. Nie każda agencja dysponuje takimi środkami finansowymi, aby takie metody mogła stosować. Pomoc osób trzecich to nic innego, jak wywiad środowiskowy. Detektyw rozpytuje po prostu o daną osobę czy sytuację na przykład sąsiadów czy współpracowników. Wniknięcie w określone środowisko może wiązać się z przyjęciem fałszywej tożsamości oraz zdobyciem zaufania grupy lub osoby. To bez wątpienia najtrudniejsza, a zarazem najbardziej ryzykowna metoda.

Wywiad czarny
To metoda kontrowersyjna i zupełnie niezgodna z prawem. Detektyw, który decyduje się na stosowanie wywiadu czarnego musi zdawać sobie sprawę z tego, że łamie obowiązujące na terenie naszego kraju prawo. Informacje, które zostaną zdobyte nie mogą więc zostać wykorzystane na przykład w sądzie. Niemniej jednak pomagają na przykład w podjęciu określonych decyzji. O ile wywiad szary jest balansowaniem na granicy prawa, o tyle wywiad czarny jest już jego ewidentnym łamaniem. Do wywiadu czarnego zalicza się:
–    zakładanie podsłuchów;
–    łamanie haseł dostępu;
–    kradzież tożsamości;
–    prowokację;
–    nacisk.
Wymienione metody mogą być stosowane jedynie przez Policję i to dopiero po pozytywnej opinii sądu. Detektywom stosującym tego rodzaju metody grozi poważna odpowiedzialność karna oraz utrata prawa do wykonywania zawodu. Mimo to wielu detektywów decyduje się na sięganie po tego rodzaju metody, które na ogół są skuteczne i przynoszą świetne rezultaty.

Zawód detektywa wymaga stosowania rozmaitych metod. To dzięki nim detektyw zdobywa informacje lub rozwiązuje powierzone mu sprawy. Trzeba pamiętać, że sposoby zdobywania informacji można podzielić na te całkowicie legalne, na te, które wiążą się z balansowaniem na granicy prawa oraz na te, w przypadku których prawo jest całkowicie łamane. To od detektywa zależy, czy decyduje się na podejmowanie ryzyka związanego ze stosowaniem nielegalnych metod. W przypadku wyjścia sprawy na jaw może on bowiem nawet stracić licencję i ponieść odpowiedzialność karną. Często jednak wywiad czarny pozwala na zwiększenie skuteczności.